|
Registracija | Prijavi se!


Sjenica



Sjenica se nalazi u jugozapadnoj Srbiji, u području Raške i starovlaškog regiona, u kotlini Grabovičke reke, na prostranoj Pešterskoj visoravni. Pešter ili Pešterska visoravan je krečnjačka zaravan na nadmorskoj visini od 900 do 1200 m. Naziv regiona potiče od reči pešter, koja je arhaični naziv za pećinu. Smeštena je na putnom pravcu Novi Pazar - Prijepolje, a do Sjenice se može doći i putnim pravcem od Požege, preko Golije, odnosno Ivanjice i Kušića. Sjenica je jedno od najviših mesta u Srbiji – nalazi se na 1030 m nadmorske visine.

Sjenica je staro naselje koje se prvi put pominje 1253. godine kao mesto na dubrovačkom putu, gde su pristajali i plaćali carinu dubrovački trgovci.

Naseobine u okolini Sjenice vezane su za doseljavanje Slovena još u IX veku. K. Jiriček u svojoj „Istoriji Srba”, u odeljku „Srbi u najranijem srednjem veku (od VII-XII veka)” pozivajući se na franačke anale i opisujući vizantijskog cara Konstantina Porfirogenita, govori o slovenskim naseobinama u ovome kraju, čiji je glavni grad Destinikon ili Dostinika ležao negde u okolini Sjenice.

Posle XIII veka, Sjenica se češće pominje u mnogim srednjovekovnim i kasnijim zapisima, a vezana je i za značajne događaje i ličnosti burne istorije naših naroda i stranih osvajača. U srednjovekovnim dubrovačkim arhivskim knjigama, pored drugih grupa župa u ovom kraju, pominje se i župa Sjenica.

U tursko doba Sjenica je bila dobro utvrđena kasaba i značajna trgovačka i karavanska stanica. Turci su, na uzvišenom delu podigli utvrđenje Grad koje je kasnije porušeno. U blizini utvrđenja bila je čaršija sa dućanima i kućama od brvana i dasaka. U 16. i 17.veku Sjenica se pominje kao stanica na trgovačkom putu Dubrovnik - Novi Pazar.

Zbog svog strateškog, vojnog i političkog značaja, Sjenica se od samog početka XIX veka smatra važnom strategijskom tačkom, pa su prema njoj bile usmeravane vojne operacije u Prvom srpskom ustanku kojima je rukovodio lično Karađorđe. Jedan zapis iz 1809. godine kaže: „Karađorđe osvoji Sjenicu, poruši grad i izgna Turke“ Uskoro je usledio novi talas nemira u ovom kraju, vezan za pokret otpora radikalnim reformama Sultana Mahmuta II (1809 - 1839). Ukidanje janjičara i zavođenje regularne vojske (nizama) izazvalo je širom carstva otpore, što se reflektovalo i na feudalce u Bosni i Albaniji. Počev od 1831. godine kada su Bosanci, predvođeni Huseinom Kapetanom Gradaščevićem (u narodu zvanim Zmaj od Bosne), krenuli u direktan okršaj sa sultanovom vojskom na Kosovu, u narednim godinama sve do slamanja otpora 1850. godine od strane Omer-paše Latasa, bosansko pobunjeničko plemstvo je stajalo na putu Porti da sprovede zacrtane reforme. Sjenica je tada bila u sastavu Bosanskog sandžaka kao nahija Stari Vlah.

Omer-paša Latas je posle smrti prethodnog bosanskog valije i njegovog neuspeha da umiri pobunjene krajišnike, imenovan za novog bosanskog valiju. Pošto je umirio Bosnu svojom krvavom ekspedicijom i tako slomio i dobrim delom uništio tradicionalno bošnjačko plemstvo, pozatvarao je 1.000 najuglednijih aga i begova, a oko 400 okovao i poslao u Carigrad. On je sproveo i novu teritorijalnu podelu Bosne i Hercegovine na dva zasebna ejaleta. Nakon Prvog svetskog rata, život stanovnika Sjenice bio je na granici egzistencije, jer je Sjenica bila odsečena od ostalih delova države, bez puteva, nepristupačna, bez industrije i ozbiljnog privrednog života.

Nakon Drugog svetskog rata u periodu od 1950 – 1970. godine ponovo se aktuelizuje pitanje iseljavanja sjeničkog muslimanskog stanovništva u Tursku. To je, u stvari, nastavak iseljavanja započetog posle Balkanskih ratova. Iseljavale su se najsiromašnije porodice, ljudi koji nisu imali zaposlenje i neškolovani. Godine 1970 prestaje iseljavanje sjeničkih muslimana u Tursku, ali se u narednom periodu nastavlja u pravcu Novog Pazara i Bosne, pogotovu Sarajeva. S druge strane i srpsko stanovništvo se istovremeno iseljavalo u potrazi za boljim životom. Odlazilo se prema privredno razvijenim regionima Srbije, ka Kraljevu, Čačku i Kragujevcu.




Naseljena mesta:

Aliveroviće
Bačija
Bare
Begačiće
Bioc
Blato
Boguti
Boljare
Borišiće
Boroviće
Božov Potok
Breza
Brnjica - Novo!
Buđevo
Caričina
Čedovo
Cetanoviće
Čipalj
Čitluk
Crvsko Doliće
Doliće
Donje Goračiće
Donje Lopiže
Dragojloviće
Draževiće
Družiniće
Dubnica
Duga Poljana
Dujke
Dunišiće
Fijulj
Goluban
Gornje Lopiže - Novo!
Goševo
Grabovica
Gradac
Grgaje
Jevik
Jezero
Kalipolje
Kamešnica
Kanjevina
Karajukića Bunari
Kijevci
Kladnica
Kneževac
Kokošiće
Koznik
Krajinoviće
Krće
Krivaja
Krnja Jela
Krstac
Lijeva Reka
Ljutaje
Mašoviće
Medare
Međugor
Milić
Papiće
Petrovo Polje
Plana
Poda
Ponorac
Pralja
Raškoviće
Rasno
Raspoganče
Rastenoviće
Raždaginja
Šare
Sjenica
Skradnik
Štavalj
Strainiće
Stup
Sugubine
Sušica
Šušure
Trešnjevica
Trijebine
Tutiće
Tuzinje
Ugao
Ursule
Ušak
Uvac
Vapa
Veskoviće
Višnjeva
Višnjice
Visočka
Vrapci
Vrbnica - Novo!
Vrsjenice
Žabren
Zabrđe
Zahumsko
Zaječiće
Žitniće

Komentari

Bićemo Vam zahvalni ako podelite informacije, zanimljivosti, priče i legende koje se odnose na ovo mesto.

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.







© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming