|
Registracija | Prijavi se!



Uroševac



Opština Uroševac je opština u Republici Srbiji, u AP Kosovo i Metohija, koja pripada Kosovskom upravnom okrugu. Površina opštine je 344 kvadratnih kilometara.

Grad se nalazi na nadmorskoj visini od 573 metra u podnožju planine Šara (1923 metra), na obalama reke Nerodimke, poznate po retkom hidrološkom fenomenu — bifurkaciji. Bifurkacija ili rastok je pojava da se tok reke račva u dva sliva, tj. da je razvođe u tolikoj meri neodređeno da se vode odlivaju u dva različita hidrografska sistema, putem dva rukavca ili rastoke. Prema postanku može biti prirodna ili veštačka. Ovaj hidrografski fenomen je prilično redak u svetu.

Do 1873. Uroševac je bio veće selo, a tada je otvorena pruga Beograd-Solun, koja je doprinela razvoju grada. Crkva svetog Uroša je podignuta 1933.

Na krajnjem jugu Kosovske kotline, uz drumsku i železničku magistralu koja od Prištine vodi ka Skoplju, nalazi se Uroševac. Neveliki grad sa mešovitim sastavom stanovništva, danas uglavnom poznat kao važna i nezaobilazna raskrsnica puteva na Kosovu i Metohiji.

Smešten u samom središtu južnog dela pokrajine, pred ulazom u Kačaničku klisuru, Uroševac povezuje Kosovsko Pomoravlje na istoku sa Metohijom na zapadu pokrajine, a takođe gradove od Kačanika na krajnjem jugu do Kosovske Mitrovice i Leposavića na severu Kosova.

Odavde se direktnim i najbližim putevima stiže do Vitine, Gnjilana i Kosovske Kamenice, a takođe do Lipljana, Suve Reke i Prizrena.

Iako uz ime Uroševca idu atributi razvijenog saobraćajnog, industrijskog i turističkog centra južnog dela pokrajine, treba takođe imati u vidu da je to i jedan od najmlađih gradova na prostorima Kosova i Metohije. NJegova istorija u kontinuitetu duga je nepun vek i po (!) i vezuje se uglavnom za 1873. godinu, kada je kroz ovo malo i slabo poznato mesto prošao prvi voz na novoizgrađenoj železničkoj pruzi Kraljevo - Kosovo Polje - Skoplje.

Jedna od bitnih karakteristika Uroševca u njegovoj društvenoj, političkoj i duhovnoj sferi jeste šarolikost nacija i Nerodimlje: Manastir Sv. Uroša pre rušenja, XIV vek.

Prema popisu iz 1971. godine, Uroševac je imao 22 hiljade i 372 stanovnika, a na području užeg regiona (opštine) bilo je 79 naselja sa 84 hiljade i 490 žitelja.

Albanaca je bilo 62.938, Srba 19.339, Crnogoraca 468, Turaka 122, Roma 841, ostalih 547. Ali, umesto da toliko hvaljena multietičnost doprinosi približavanju i međusobnom prožimanju različitih kultura, shvatanja i običaja, ona se ovde pokazala tragičnom - i to po nealbanski živalj. Duboke nacionalne, verske i druge podele začete su (a nastavljene i dalje) već u samom imenu grada. To je, verovatno, jedinstven slučaj na Balkanu da jedan grad ima dva zvanična naziva: jedan je Uroševac (za Srbe i ostale koji u njemu žive), a drugi Ferizaj (kako ga decenijama, pa i danas uporno, nazivaju Šiptari i njihova opštinska i pokrajinska administracija).

Otkuda Uroševcu sporno (dodatno) ime Ferizaj?

Odgovor je takođe zanimljiv. Naime, izgradnjom žezničke pruge 1873. godine i uspostavljanjem redovnog saobraćaja prema Skoplju, Kraljevu i Beogradu, oko novopodignute železničke stanice počelo je ubrzano da narasta dotad malo i slabo poznato gradsko naselje. Pre nego što su pruga i stanica izgrađeni, na tom putnom raskršću nalazio se han Feriza Šešivara, pa je po imenu njegovog vlasnika stanica dobila naziv Ferizović, a ubrzo potom i samo mesto Albanci su prozvali Ferizaj.

Za ovaj period vezuju se i prva masovnija doseljavanja muslimanskog (turskog i albanskog) stanovništva sa područja Toplice, Cincara iz Makedonije, srpskih porodica iz okoline Prizrena i Orahovca, a nešto kasnije i Roma iz Skoplja i ostalih prostora.

Prvih decenija postojanja Uroševac se razvijao kao značajno trgovačko središte, a kasnije postaje i razvijen zanatski centar.

Na samom početku prošlog veka (1900. godine) u Uroševcu je boravio poznati srpski geograf Jovan Cvijić. On je zabeležio da je tada grad imao 400 kuća i oko 200 dućana. Narednih decenija grad je ekonomski i urbano bio stalno na uzlaznoj liniji, tako da je to sada važan ekonomski, politički i kulturni centar južnog dela pokrajine.

Međutim, najveća materijalna i duhovna bogatstva ovog područja ne nalaze se u Uroševcu već u njegovoj okolini. A baš po njima je cijeli kraj i poznat.

Američka vojna baza Bondstil se nalazi u neposrednoj blizini grada. Posle rata na Kosmetu 1999, većina ne-Albanaca je izbegla iz grada.

Po proceni iz 2007. grad ima 145.000 stanovnika. Danas su 98% stanovnika Uroševca Albanci.

Tekst poslao: Milorad Ristić




Naseljena mesta:

Babljak
Balić
Biba
Burnik
Crnilo
Doganjevo
Donja Grlica
Donje Nerodimlje - Novo!
Dramnjak
Gatnje
Gornje Nerodimlje - Novo!
Grebno
Grlica
Jerli Prelez
Jerli Talinovac
Jezerce
Kamena Glava
Košare
Kosin
Laško Bare
Manastirce
Miraš
Mirosavlje
Muhadžer
Muhadžer Prelez
Muhovce
Nekodim
Novi Miraš
Papaz
Plešina
Pojatište
Rahovica
Raka
Sazlija
Slivovo
Softović
Sojevo
Srpski Babuš
Stari Miraš
Staro Selo
Stojković
Svrčina
Talinovac
Tankosić
Trn
Varoš Selo
Zaskok
Zlatare

Komentari

Bićemo Vam zahvalni ako podelite informacije, zanimljivosti, priče i legende koje se odnose na ovo mesto.

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.







© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming