|
Registracija | Prijavi se!



Čoka



Teritorija opštine Čoke leži u istočnom delu Panonske nizije, između Tise, Moriša i Zlatice. U odnosu na Vojvodinu ona se prostire u njenom severoistočnom delu. Teritorija čokanske opštine graniči se sa teritorijama četiri opštine: sa Novim Kneževcem na severu, Kikindom na istoku, Sentom i Adom na zapadu. Na istoku jednim delom izbija na državnu granicu prema Rumuniji.

Stari naziv mesta je Čaka, koji je po Borovskom (dr. Borovski Šandor član Mađarske kraljevske akademije nauka i sekretar Mađarskog istorijskog društva) lično ime i tek kasnije je pretvoreno u Čoka. Mesto je registrovano kao dedovina plemena Čanad. U pisanim dokumentima prvi put se spominje 1247. godine. Pripadala je palatinu Pongracz, sinu Kelemeneš bana, a dobili su je od kralja 1256. godine. Čoku zajedno sa ribnjacima nasledili su potomci Kelemeneš. Još 1280. godine bila je u posedu Tamaša sina palatina Pongracza kada su je kunski razbojnici spalili, posle čega je godinama bila pusta.

Još prve polovine 16. veka Čoka se ubraja u veća naselja pa je čak i Olah Mikloš u svom delu napisanom 1536. godine smatrao nužnim da je spomene. Odmah po padu Temišvara započelo je propadanje i ovog naselja, vlastela i kmetovi beže a na njihova mesta naseljava se nekoliko srpskih pastira. Po turskom zapisu 1557-1558 nađeno je svega 13 žitelja.

Posle poraza turaka kod Sente na mesto starog naselja došlo je još 36 srpskih pastira. 1753. godine Čoka je označena kao srpsko naselje i imala je 192 doma. Prilikom svog proputovanja južnog dela Ugarske 1768. godine došao je car Josif II. iz Kikinde u Čoku a odavde je otišao da obiđe poprište bitke kod Sente. 1773. godine osnovana je srpska škola i podignuta pravoslavna crkva. 1779. godine Čoka je priključena Torontalskoj županiji.

Istorija najvećeg i najlepšeg zdanja u Čoki (starog dvorca) počinje u leto 1781. godine u Beču, na prvoj javnoj Licitaciji Komorskih dobara. Tada su Čoku, kao pustaru sa okolinom kupili braća Marcibanji – Lerinc, Imre i Ištvan za 95.500 forinti.

Onis u poreklom bili Poljaci, iz županije Trenčin. NJihov daleki predak po imenu Martin se obogatio trgovinom, pa su ga Srbi u Banatu zvali Martin-Ban, po ugledu na turske spahije, koji su dugo posedovali Banat. Kovanica "Martin-Ban" brzo se pretvorila u Marcibanji, što su njegovi potomci prihvatili kao prezime.

1797. godine Čoka je izdejstvovala sebi naziv varošica sa tržišnim privilegijama.

Poslednji vlastelin Čoke bio je Marcibanji Lerinc, koji je započeo zidanje kaštilja, nakon njegovog samoubistva imanje je 1868. godine prešlo u ruke Barber Agoštona i Klasemann pivarima iz Kobanje. Zatim je imanje postalo vlasništvo Švab Karolja koji je dovršio zidanje »Kaštilja«. Poslednji vlasnici ovog veleposeda bili su Karolj i Artur Lederer koji su ujedno bili patronati katoličke crkve. Za vreme stare Jugoslavije Čoka je bila pretežno poljoprivredni kraj i imala je privredu u začetku.

Od 1945. godine pa nadalje Čoka se naglo razvija, formira se državno poljoprivredno dobro Čoka od bivšeg imanja Lederera, Čoka postaje sedište opštine.




Naseljena mesta:

Banatski Monoštor
Crna Bara
Jazovo
Ostojićevo
Padej
Sanad
Vrbica

Komentari

Bićemo Vam zahvalni ako podelite informacije, zanimljivosti, priče i legende koje se odnose na ovo mesto.

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.







© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming