|
Registracija | Prijavi se!



Poslednja prestonica Nemanjića

Samo pet kilometara zapadno od Uroševca, na obroncima Šar planine, na najvišoj koti u kanjonu Nerodimke, sve doskora nalazili su se ostaci srpskog srednjovekovnog grada Nerodimlja - nekadašnjeg sedišta istoimene župe i prestonice Nemanjića.

Naime, već u ranom srednjem veku na tom mestu postojala su naselja Gornje i Donje Nerodimlje.

Na brdu koje ih razdvaja u drugoj polovini XIII veka sagrađen je veliki i dobro utvrđen grad, a nešto kasnije i dvorac, u kome je dugo vremena stolovao kralj Milutin, koji je tu, u Nerodimlju, 1321. godine i umro.

U istorijskim izvorima ovaj, za Srbe izuzetno značajan srednjovekovni grad, pominje se i kao Porodim ili Porodimlje. U njemu je jedno vreme boravio kralj Stefan Dečanski. Istoričari takođe beleže da je u dvoru u Nerodimlju 1371. godine okončao život i car Uroš, poslednji veliki Nemanjić, koji se na čelu srpske države nalazio od 1355. godine.

Sukob u Nerodimlju se 1331. godine dogodio žestok sukob između Stefana Dečanskog i njegovog sina Dušana, koji je od tada postao kralj, a 1346. proglašen za cara tada velike i moćne Srbije. Porodični sukob, kako su utvrdili istoričari, završio se neslavno za oca Stefana, koji je bekstvom u obližnji utvrđeni grad Petrič pokušao da se izbavi nevolje, ali ga je tu Dušan sa svojom pratnjom sustigao, a onda je uz jako obezbeđenje sproveden u Zvečan, na istoimenom brdu kod Kosovske Mitrovice, gde je zatočen.

Tokom XIV veka na prostorima Nerodimlja, tadašnje prestonice Nemanjića, podignuto je nekoliko crkava i manastira. Tako su u Gornjem Nerodimlju sagrađeni manastir i crkva Svetih Arhanđela, nešto kasnije (ali, takođe u XIV veku) manastir posvećen Svetom Urošu, a u Donjem Nerodimlju crkva Svetog Stefana (XIV vek) i crkve Svetog Nikole iSvete Bogorodice (XV vek).

U porti manastira Svetih Arhanđela sve doskora vegetirao je stoletni bor, koji je, po narodnom predanju ljudi ovog kraja, zasadio car Dušan.

Zub vremena i dramatična istorijska zbivanja tokom viševekovne turske okupacije učinili su da je najveći deo spomeničkog blaga, uključujući i sam dvorac Nemanjića, uništen. Ali, bez obzira na sva razaranja i pustošenja koja su učinjena u vreme Osmanlija, sve doskora bili su očuvani ostaci kraljevskih zdanja, zidine srednjovekovnog utvrđenog grada, temelji porušenih i opljačkanih manastira i crkava, kao i drugi značajni tragovi memorijalnog karaktera. Na žalost, u vreme poslednjih velikih sukoba na Kosovu i Metohiji (tokom 1999. godine, u vreme bombardovanja srpskih gradova i sela, a i kasnije, nakon što je nad Kosmetom uspostavljen protektorat) uništeni su i ti preostali tragovi srednjovekovnog Nerodimlja.

Neobuzdana šiptarska vojska sravnila je sa zemljom sve što je podsećalo na srpsku srednjovekovnu državu i Nemanjiće, pa je tako do temelja razoren i relativno dobro očuvani manastir Svetog cara Uroša iz XIV veka, koji je bio poznat po tome što je u njemu boravio i umro car Uroš, koji je decembra 1371. godine tu i sahranjen.

Po narodnom predanju, manastirsku crkvu Uspenija presvete Bogorodice podigla je nad sinovljevim grobom carica Jelena, majka Uroševa. Po turskim dokumentima, manastir je 1487. godine napušten, a njegove velike posede koristili su seljaci iz okoline. Međutim, u Žitiju cara Uroša patrijarh Pajsije 1584. godine piše o obnovi crkve Uspenija presvete Bogorodice i izgradnji novog kivota.

Tokom XVI i XVII veka srpske crkve i manastiri na Kosovu i Metohiji često su bili na udaru pljačkaša i vandala svake vrste, jer se u manastirskim riznicama čuvalo kulturno blago koje su stvarali naraštaji Srba tokom mnogih decenija.

Ponekad je gramzivost i verski fanatizam dostizao takve razmere da je za pravoslavno monaštvo dovođen u pitanje i sam opstanak na ovim prostorima. Neposredni učinci svega toga najbolje su vidljivi upravo u Nerodimlju, gde su sa lica zemlje nestali i poslednji vidljivi tragovi srpskog postojanja kroz vekove.

Izvor: Милорад Ристић

Komentari

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.









© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming