|
Registracija | Prijavi se!



Odakle potiču krst i ocila u srpskom grbu

Srbija u srednjem veku nije imala svoj poseban državni (zemaljski) grb. Srednjovekovno pravo smatralo je državu patrimonijalnom (naslednom) svojinom vladara. Zato su u Srbiji, kao i u svim drugim srdnjovekovnim državama, grb i zastava vladara smatrani grbom i zastavom države kojom je vladao.

Krst sa ocilima između krakova počeo se prikazivati kao grb Srbije tek u Ilirskim grbovnicima s kraja 16. veka. Iz fiktivne heraldike ovaj grb preselio se u srpsku praktičnu heraldiku 18. veka i predstavlja grb ili deo grba Srbije sve do naših dana.

Ocilo (ognjilo, kresivo) je naprava od čvrstog metala, obično čelika, polukružnog ili sličnog oblika. Služilo je za paljenje vatre, pošto se udaranjem ocila o kremen (kremen kamen) stvarala inicijalna varnica.

Simboličke predstave ocila javljaju se još u V milenijumu pre Hrista u Mesopotamiji, a potom i kod mnogih dalekoistočnih naroda, južnoameričkih civilizacija, Jevreja, starih Grka i Rimljana. Ocilo je svuda simbolizovalo vatru, ognjište i svetlost i bilo je znamenje mnogih vrhovnih božanstava.

U heraldici, ocila najčešće imaju četiri obllika. Mogu biti zatvorenog tipa, pa ako su uglaste forme, podsećaju na majuskulno slovo beta (B), a ako imaju oblu formu, podsećaju na minuskulno slovo beta (β). Mogu biti i otvorenog tipa. Njihova uglasta forma podseća na uglastu zagradu ( [ ), a obla na ćirilično slovo S. Među ocilima kao upotrebnim predmetima možemo pronaći slične forme. U srpskoj heraldici 19. i 20. veka javlja se i uglasto ocilo, nalik slovu E.

U 13. veku, u vreme vladavine dinastije Paleologa (1261-1453), vizantijski novac sve češće sadrži tetragram koji čini krst kantoniran sa četiri grčka slova beta. Ovaj tetragram često se i danas tumači kao neka vrsta šifre, tj. kriptograma. Pojedini naučnici su pretpostavljali da te četiri bete moraju imati neko značenje. Tumačili su ih kao skraćenicu za Vontei (Pomozi), Vasileus Vasileon Vasileuon Vasileusi (Car careva caruje carevima) ili za Stavre Vasileos Vasileon Vasilei Vontei (Krste Cara careva pomozi cara).

Međutim, izvorni grb Paleologa je krst kantoniran ocilima, a njegovo tumačenje kao tetragrama – krsta kantoniranog slovima beta, stvoreno je kasnije na Zapadu u krugovima porodica koje su, kao srodnici Paleologa, koristile ovaj znak. Na to ukazuje, pre svih, Pseudo-Kodin (14. vek) u delu „O činovnicima“. Govoreći o izgledu uobičajene carske zastave – flamulona, Pseudo-Kodin je doslovno opisuje kao carsku zastavu sa krstom među ocilima. Bez obzira na to najčešći naziv za grb Paleologa u heraldičkoj literaturi ostao je tetravasilion.

Već od 13. veka tetravasilion je smatran na Zapadu grbom Paleologa i Vizantije. U samom Romejskom carstvu takvim se počeo smatrati tek od 14. veka.

Izgled vizantijskih flamulona, pored pomenutog opisa, poznat nam je još samo preko prikaza iz zapadnih pomorskih karata (portolana) i putopisa iz 14. i 15. veka. U jednom od njih je zastava Grčkog carstva opisana kao rumena zastava sa zlatnim krstom i četiri zlatna ocila.

Tetravasilon Paleologa i Vizantije nastavio je svoj život i posle 1453. godine i nestanka Romejskog carstva sa istorijske pozornice preko grbova srodnika i navodnih srodnika Paleologa i u zapadnim grbovnicima. Teravasilon danas nalazimo na stegu Arhiepiskopa Atinskog i cele Jelade, i u jednom sličnom obliku u srpskoj heraldici.

Krst sa ocilima je, uz dvoglavog belog orla, najznačajnija heraldička figura koja čini tradicionalni grb Srbije. Vremenom su se formirala dva paralelna mišljenja koja se međusobno ne isključuju. Jedno, da je krst sa ocilima simbol srpske države, a dvoglavi orao simbol dinastije, i drugo, da je krst saocilima simbol srpske nacije, a dvoglavi orao simbol srpske države. Najstarija pojava ovog simbola na srpskim prostorima vezuje se za čuveni polijelej iz manastira Visoki Dečani, dar kneginje MIlice i kneževića Stefana i Vuka Lazarevića. Nastao je 1397, kada je Milica sa sinovima obnovila manastir razrušen posle Kosovske bitke 1389. godine.

Nedugo posle pojave tetragrama na Dečanskom polijeleju, između 1402. i 1427. godine, krst sa ocilima će se javiti na novcu despota Stefana Lazarevića.

Pojava krsta sa ocilima u Srbiji vezana je isključivo za vizantijsko nasleđe. Dakle, krst i ocila ne mogu se povezati sa Despotovim brakom sa Jelenom Gatiluzi iz 1405. godine, čija je porodica, budući u srodstvu sa Paleolozima koristila i tetravasilion. Ovaj heraldički motiv još teže se može povezati sa Despotovim vazalstvom prema Ugrima. Gotovo istovetan motiv nalazio se na novcu ugarskog kralja, vizantofila Bele III (12. vek). Bela je, međutim, pripadao dinastiji Arpadovića, koja je vladala Ugarskom do 1301. godine. U vreme despota Stefana, heraldički simboli Ugarske su se već uveliko bili promenili.



Po drugoj teoriji

U Vinčanskom pismu, odnosno sistemu znakova i simbola mogu se naći skoro sva slova današnjeg tzv. ćiriličnog pisma odnosno Srbice. Najznačajnija, međutim, činjenica koja dokazuje da je ušće četiri reke kolevka Srba, proizlazi upravo iz vinčanskog pisma.

Američki naučnici Volter Pitman i Villijam Rajan otkrili su da je pre više od 5.500 godina p.n.e. Crno more bilo slatkovodno jezero na oko 50 metara ispod današnjeg nivoa. Ova činjenica navodi na to da su četiri ogromne reke (Don, Dnjepar, Dnjestar i Dunav) imale jedno ušće. Ni na jednom drugom mestu na planeti četiri velike reke ne ulivaju se na tako malom prostoru, praktično na jednom mestu.

Prateći antičku istoriju, ova otkrića navode na pretpostavku da se na ušću tih reka nalazila drevna civilizacija i grad Atlantida, jer je još u antičko doba Platon u svojim spisima naveo da je Atlantida potonula u more, kao i da je bila okružena sa četri velike reke. Na ušću ove četiri reke zaista je postojala civilizacija. Ali to nije bila Atlantida (Atlantida je jedan sasvim drugačiji i mnogo stariji grad).

Razlog zašto se mešaju Atlantida i zemlja Srba leži u tome što su pred ovom drevnom poplavom izbegli Srbi nosili sa sobom dva predanja: jedno o gradu Atlantidi i drugo o svojoj kolevci sa ušća četiri reke koju je progutalo more.

Od njih su za ove predaje čuli egipatski sveštenici, a od njih antički Grci koji su ih i zapisali. Srbi i danas za delove svog naroda koji žive van matične zemlje kažu da su u "rasejanju". Dakle, povlačeći se pred nadolazećim morem, sasvim logično, narod se kretao uzvodno dolinama ove četiri reke. Oni Srbi koji su krenuli uzvodno dolinama reka Don i Dnjepar, kasnije su osnovali državu koja se i danas zove Rasija (Rusija. Izgovara se Rasija).

Oni Srbi koji su se povlačili uzvodno uz Dnjestar do danas su zadržali ime Srbi, sa odrednicom Lužički. Mišljenje je da su se i današnja Češka, Moravska zvale Srbija.

Oni Srbi koji su se povukli na zapad uz Dunav do dana današnjeg se zovu Srbima. Prva država koju su osnovali zvala se Rasija ili Ras, odnosno Raška, a sebe su nazivali Rasjanim Srbima, odnosno Rašanima (Rasen). Srbi koji su se povukli na istok prema Kavkazu i Kaspijskom jezeru nazvani su sarmatski Srbi ili stari Srbi.

Prva država koju su osnovali zvala se Serbonija (ili Sorabija), a narod je nazvan Sorabi, ili beli Sorabi, dok su se južni (balkanski) Srbi nazivali crvenim Sorabima. A naziv regije Moravske i balkanske reke Morave imaju isto poreklo. Možda su imena data prema postojećim regijama, rekama itd u toj prapostojbini, pa su isto tako "ponesena" kao i naziv regije Raške, čiji naziv je prvobitno korišćen negde kod Crnog mora to jest Kavkaza za jednu planinu ispod koje je jedno srpsko pleme živelo.

Malo severnije, u području reke Dnjestar, 5.400 godine p.n.e. iznenada se pojavljuje veoma razvijena Tripoljska civilizacija. Bukvalno na stotine gradova (do danas je otkriveno oko 2000 naselja koja pripadaju toj kulturi) pojavilo se oko 5.400 g.p.n.e. na području današnje Ukrajine, Moldavije i Rumunije, odnosno širem području reke Dnjestar.

Arheolozi tvrde da je to bila izrazito napredna civilizacija, da su pronađeni ostaci monumentalnih građevina, da su posedovali znanja iz metalurgije, proizvodnje keramike, tkanja itd. Zanimljivo je da su živeli u urbanim sredinama, gradovima, koji su po pravilu bili kružnog oblika i okruženi vodom (što odgovara opisu Atlantide).

U istom periodu, uzvodno uz reku Dunav, na području današnje Srbije i Rumunije, pojavljuje se takođe izrazito napredna Vinčanska civilizacija. Vinča je bila urbana sredina a stanovništvo je takođe izuzetno dobro poznavalo metalurške procese, procese proizvodnje keramike, tkanja itd. Zanimljivo je da najstariji ikad pronađeni trag pismenosti pripada Vinčanskoj kulturi.

U Vinčanskom pismu, odnosno sistemu znakova i simbola lako ćete pronaći skoro sva slova današnjeg tzv. ćiriličnog pisma odnosno Srbice. Najznačajnija, međutim, činjenica koja dokazuje da je ušće četiri reke kolevka Srba, proizlazi upravo iz vinčanskog pisma.

Nacionalni simbol Srba iz Dunavske Srbije je krst sa četiri ocila (ćirilična slova "S"), i nalazi se u vinčanskom pismu. Dakle, sve ove kulture (Vinčanska i Taničlanska) su proizašle iz srpske kulture koja se raselila s potonule domovine. Iako je ovo nacionalni simbol Srba, potpuno je izbledelo sećanje na to šta on, u stvari, predstavlja. Krst sa četiri "S" predstavlja centar sveta kojeg okružuju četiri reke. Tako su Srbi (Sorabi) s pravom svoju kolevku smatrali centrom sveta. To je bila najrazvijenija, najstarija, zapravo jedina civilizacija tog doba.

Dodajmo tome i Srpsku pravoslavnu crkvu koja je nedavno slavila 7520. Srpsku novu godinu. Srbi i srpska pravoslavna crkva pamte jedan davni potop koji je zadesio njihove pretke, a preživeli koji su započeli novu civilizaciju, računaju vreme od tog potopa kao svoj novi početak.

Napredna tehnologija koju je ovaj narod posedovao svedoči tome da je isti došao sa neba. Pisac Miloš Grozdanović u svojoj knjizi "Srbi jesu narod najstariji" navodi da Sora znači "s neba" a Bi "narod" na sanskritu. Stoga Sorabi (Srbi) u prevodu znači narod s neba – nebeski narod.

Ne samo da Srbi ocila sa svog grba nisu preuzeli od Vizantije, nego se ona javljaju u Vinčanskom pismu, ali i na antičkim vazama na odeždi Ahila, Zevsa i Artemide.

Najstarija Boginja Serbona od pečene gline stara tri do četiri hiljada godina, ukrašena ćiriličnim slovom nađena je na području Podunavlja nedaleko od Vinče.

Izvor: Telegraf

Komentari

Komentare koji sadrže govor mržnje, psovke i uvrede ne objavljujemo. Mišljenja izneta u komentarima su privatno mišljenje autora komentara.
Komentari će biti objavljeni nakon provere od strane administratora.









© 2015 Srbijanac.rs | Template design by W3layouts | SM Programming